Inzichten

Vindbaar in ChatGPT? Zo controleer je of je genoemd wordt

Op een directietafel ligt tegenwoordig weleens een schermafdruk van een AI-antwoord met drie concurrenten erin en het eigen bedrijf niet. De vraag eronder is steevast dezelfde: hoe worden wij vindbaar in ChatGPT?

Voordat die vraag aan de beurt is, staat er een andere. Hoe zeker weten we dat dit klopt? Stel dezelfde vraag een uur later en er staat iets anders. Dat is geen storing, en het is ook nog geen uitslag.

Wat betekent vindbaar in ChatGPT?

Vindbaar zijn in een assistent betekent dat je naam valt wanneer iemand een vraag stelt waar jouw bedrijf een antwoord op is. Er is geen lijst waarop je staat, dus er is ook geen plek die je inneemt.

Onder die ene noemer zitten twee dingen die door elkaar lopen. Je kunt genoemd worden in de tekst van het antwoord, en je pagina kan als bron onder dat antwoord hangen. Dat lijkt hetzelfde en het beweegt niet samen: je pagina wordt vaak gebruikt zonder dat je naam valt, en je naam valt vaak zonder dat er naar je verwezen wordt. Die twee tel je apart.

Voor jou zijn dat twee verschillende opbrengsten. Genoemd worden levert een naam op die blijft hangen bij iemand die op dat moment aan het oriënteren is. Als bron onder een antwoord staan levert hooguit een klik op. Wie er maar één van de twee telt, kijkt naar de helft van het beeld.

Daaromheen liggen nog twee signalen die je kunt volgen. Vier bij elkaar, elk met zijn eigen beperking.

Wat je meet

Wat het je vertelt

Waar het tekortschiet

Genoemd worden in het antwoord

Of je in de overweging zit

Wisselt per vraag, per taal en per keer

Aangehaald worden als bron

Of je pagina als onderbouwing dient

De bronnenlijst rouleert wekelijks

Vertoningen in de AI-rapporten van Google en Bing

Of je in hun AI-functies opduikt

Alleen hun eigen systemen, en pas vanaf de startdatum

Zoekopdrachten op je eigen naam

Of het beeld ergens blijft hangen

Beweegt traag en heeft veel andere oorzaken

Geen van die vier is op zichzelf de uitslag. Samen leveren ze een beeld op dat een kwartaal later nog te vergelijken is.

Bestaat er een ranking in ChatGPT?

Nee. Er is geen eerste plek en geen instelling waarmee je jezelf toevoegt. Elk antwoord wordt op het moment van vragen samengesteld uit wat er op dat moment beschikbaar is. Ook dat van je concurrent.

Dat is wennen voor wie gewend is aan de zoekresultaten, waar je op vier of op elf staat en dat blijft zo tot er iets verandert. Hier bestaat die vaste plek niet, en dat verandert ook wat je intern rapporteert. Een positie kun je noteren; een verhouding moet je verzamelen. Wat je meldt is in hoeveel van de tien antwoorden op dezelfde vraag jouw naam viel, en hoe dat zich verhoudt tot de vorige keer.

Wat er sinds dit jaar wél is, is advertentieruimte. OpenAI toont gesponsorde blokken bij antwoorden van gebruikers op de gratis en de instapversie, eerst in de Verenigde Staten en dit jaar in een handvol andere landen. Nederland zit daar voorlopig niet bij. Die blokken staan naast het antwoord, zijn als advertentie gemarkeerd en veranderen het antwoord zelf niet. Adverteren wordt dus mogelijk; je vermelding kopen niet.

Aanbiedingen om je “in het model te krijgen” gaan dus over iets wat er niet is. Waarom een systeem jouw naam noemt, wordt buiten je eigen website beslist.

Wat vertelt één test je?

Weinig. In een herhaalmeting over drie assistenten was de kans dat dezelfde vraag twee keer precies hetzelfde rijtje namen opleverde kleiner dan 1 op 100. Met dezelfde volgorde erbij werd die kans nog een stuk kleiner, en dat is meteen de reden waarom een schermafdruk van één poging in een directievergadering niets bewijst.

Het grootste deel van dat verschil ontstaat doordat je de vraag opnieuw stelt, en doordat je hem in een andere taal stelt. Het merk waar het over gaat verklaart er maar een fractie van.

Dat betekent niet dat je merk er niet toe doet. Het betekent dat de beweeglijkheid niet uit jouw merk komt, en dat je hem dus ook niet wegkrijgt met een betere pagina. Je kunt hem alleen uitmiddelen door vaker te kijken.

Er is nog een reden waarom die ene test misleidt: je meet jezelf mee. Opgeslagen herinneringen en eerdere gesprekken kleuren de antwoorden van die ene gebruiker. Wie ingelogd zijn eigen vak opzoekt, krijgt een antwoord dat mede door zijn eigen geschiedenis is gevormd. Meet daarom uitgelogd, of in een tijdelijk gesprek dat niets bewaart.

Hoe controleer je of ChatGPT je noemt?

Met een reeks in plaats van een poging. De opzet is niet ingewikkeld:

  1. Stel 10 tot 20 vragen die een koper werkelijk zou stellen. Dus niet je eigen bedrijfsnaam, maar het probleem waarvoor iemand jou zoekt.

  2. Stel elke vraag een handvol keer, uitgelogd of in een tijdelijk gesprek.

  3. Doe het in minstens twee assistenten, en in elke taal waarin je zaken doet.

  4. Zet er een datum boven en bewaar de antwoorden.

De vragen zijn het lastigste deel, want de neiging is om te vragen wat je zelf zou intypen. Een koper vraagt anders. Hij vraagt wie er goed is in iets, wat een oplossing ongeveer kost, waar hij op moet letten bij het kiezen, en of iets in zijn situatie wel de juiste route is. Vier vraagsoorten over hetzelfde onderwerp leveren vier verschillende lijstjes op, en dat verschil is informatie.

Meer dan een handvol herhalingen per vraag levert nauwelijks nog iets op. Spreiding over talen en over systemen wel, want daar zit een groot deel van het verschil.

Meet per onderwerp en niet per bedrijf. In de categorieën die daarop zijn nagelopen had ongeveer 1 op de 7 een duidelijke eigenaar; op de rest wisselen de namen per keer. Een cijfer over je hele bedrijf verbergt daardoor precies wat je wilt weten, namelijk op welke onderwerpen je naam wel valt en op welke niet.

Wat je uit zo'n reeks haalt is geen positie maar een patroon. Op welke onderwerpen val je naam, bij welke vraagsoort verdwijn je, en welke namen staan er wél steeds. Die derde is vaak de nuttigste: een concurrent die bij elke vraagsoort terugkomt heeft ergens iets staan waar de systemen op teruggrijpen.

De eerste meting is geen rapportcijfer. Het is een vertrekpunt met een datum, waartegen je de volgende afzet.

Thijs Berkers

Word jij genoemd als iemand het aan AI vraagt?

Ontdek bij welke vragen je aanvragen laat liggen.

Doe de merkscan

Wat de rapportages van Google en Bing laten zien

Sinds dit voorjaar heeft Search Console een apart rapport voor de AI-functies van Google: vertoningen, pagina's, landen en apparaten. Er staan geen zoekopdrachten in, geen doorklikpercentage, en er is geen historie van vóór de startdatum. Bing rapporteert hoe vaak je pagina's in Copilot en in de AI-samenvattingen worden aangehaald.

Beide zijn nuttig en beide gaan uitsluitend over hun eigen systemen. Over ChatGPT bestaat zo'n rapportage niet, terwijl daar de meeste vragen over gaan. Daar meet je zelf. Wat je met de rapporten wél kunt doen, is ze naast die meting leggen: duiken er pagina's op over onderwerpen die je niet had gemeten, dan staat je vragenlijst te smal.

Wat je beter kunt negeren

Rond dit onderwerp is in korte tijd een markt van beloftes ontstaan. Een paar daarvan kosten geld en leveren niets:

  • een dashboard dat je een positie of een cijfer op honderd geeft, want dat cijfer bestaat niet

  • een aanbod om je in het model te laten opnemen of het bij te laten trainen

  • één percentage over je hele bedrijf, terwijl de uitslag per onderwerp verschilt

  • elke uitslag zonder datum en zonder het aantal herhalingen erbij

De vraag die je bij elk voorstel stelt: welk probleem lost dit op, en hoe is dat gemeten?

Geldt dit ook voor Gemini, Copilot en Perplexity?

Ja, en de verschillen tussen die systemen zijn groot genoeg om je meting te bepalen. De een noemt bedrijven graag bij naam in de lopende tekst, de ander zet ze liever als bron eronder. Wie alleen in ChatGPT kijkt, meet één manier van samenstellen en trekt daar conclusies uit over een markt die zich in vier of vijf systemen tegelijk afspeelt.

De bronnen onder die antwoorden zijn bovendien beweeglijker dan de namen erin. Over een periode van vier maanden verving ChatGPT wekelijks bijna driekwart van de bronnen onder vergelijkbare antwoorden, en bleef er bij de meeste vragen een kleine vaste kern staan waar de rest omheen rouleerde. Van stabilisatie was geen spoor te zien.

Dat gaat over de bronnenlijst en niet over de namen in het antwoord. Die twee bewegen niet gelijk op, en dat is precies waarom je ze apart telt.

Van één schermafdruk naar een meting die iets waard is

Die schermafdruk op tafel is geen uitslag. Hij is wel een goede aanleiding om het één keer fatsoenlijk te meten, want zonder vertrekpunt is elke latere discussie een kwestie van wie het laatst gekeken heeft.

Wat je daarna weet is niet of je goed scoort, maar op welke onderwerpen je naam valt en op welke niet. Pas dan is de vraag onder die schermafdruk te beantwoorden. Wie de meting liever niet zelf inricht, kan hem laten doen als onderdeel van de merkscan.

Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je opnieuw meten?
Elk kwartaal is voor de meeste bedrijven genoeg, en daarnaast na een verandering waarvan je effect verwacht. Vaker meten levert vooral ruis op, tenzij je een campagne volgt die er kort bovenop zit.
Kun je dit uitbesteden aan een tool?
Ja, en dat scheelt het herhaalwerk. Kijk wel of de tool per onderwerp meet, hoe vaak hij elke vraag herhaalt en of hij een datum bij de uitslag zet. Zonder die drie krijg je een cijfer waar je niets mee kunt.
Wij zijn klein en zitten in een kleine markt. Heeft meten dan zin?
Juist dan, want in een smalle markt zijn de vragen specifieker en heb je er minder nodig. Tien goede vragen over jouw onderwerp zeggen meer dan honderd algemene.
Moeten we ook in het Engels meten?
Alleen als je in het Engels zaken doet. De taal van de vraag verandert de uitslag wezenlijk, dus meet in de talen waarin je klanten je zoeken en niet in de talen waarin je dat interessant vindt.
En als we in geen enkel antwoord voorkomen?
Als je naam in geen enkel antwoord valt, is de meting klaar en is de uitkomst duidelijk: je zit niet in het materiaal waar die antwoorden uit worden opgebouwd. De vervolgvraag gaat dan niet meer over meten.

Scroll down